Pete Monti (Brixham 1941 - Oostende 2001) was de broer van Lucy Monti. Hij heeft heel wat Engelstalige liedjes opgenomen, maar is in Oostende vooral gekend voor het mooie "Oostende kan ik noois vergeten". Op Wikipedia staat een artikel over Pete Monti

Hieronder vind je het liedje zoials het op "Hier spreekt men Oostends uit 1973 staat.

 

Oostende kan ik noois vergeten
Al enk heel de wereld gezien
ik moen van nie anders mi weten
ze moe nie anders mi bien

Ostende voa mien zie je de schoanste
voa joen is mien erte zo vul
ier voel ik me thuus
zelfs zo arm of e luus
Schoon Oostende, voa mien bovenal

'k en joaren gevoaren,
zovele gereisd
Moar woar dank ook giengen
Op joen enk gepeisd
Joen diek en je strange
Joen garnoars en vis
da kan ik nie missen
da's 't beste dat er is

Ostende, je wit dank je nooi nie kan vergeten
Alhoewel dank heel de wereld gezien
Ik moen, neen ik moen van nie anders mi weten
Mien stad, neen, ze moen nie anders mi bien

Ostende, voa mien zie je de schoanste
voa joen is men erte zo vul
ier voel ik me thuus
zelfs zo arm of e luus
Schoon Oostende, voa mien bovenal
ier voel ik me thuus
zelfs zo arm as e luus
Schoon Oostende, voa mien bovenal

 

klain verdriet - groot verdriet - Lucy MontiEen van de bekendste liedjes van Lucy Monti, die niet door Lucy Loes overgenomen werd is "Klain verdriet, groot verdriet".

 

 

Kleen verdriet, groot verdriet
tekst en muziek: Freddy Feys, Jo Deensen, P. Bourbousse
Zang: Lucy Monti
 

Kleen verdriet, groot verdriet
't zie moa woorden in de wiend
Kleen verdriet, groot verdriet
voor e vischerskiend
bluft er een schiptje te lang over tied
Op de fladdem, kanoal of de noord
Is'ter zo schiptje ze joengen weer kwiet
of was ter e molfiet an boord

Kleen verdriet, groot verdriet
't zie moa woorden in de wiend
klein verdriet, groot verdriet
t'is toch moeders kiend

E vischer e gin eure
het zeegat is z'n thuus
woar dat em ook ze vangsten oalt
't visje wordt diere betaald
Kleen verdriet, groot verdriet
't zie moa woorden in de wiend
Kleen verdriet, groot verdriet
't zie moa woorden in de wiend
Kleen verdriet, groot verdriet
Voa e vischerskiend

bluft er een schiptje te lang over tied
Op de fladdem, 't kanaal of de noord
Is'ter zo schiptje ze joengen weer kwiet
of was ter e molfiet an boord
Kleen verdriet, groot verdriet
't zie moa woorden in de wiend
Kleen verdriet, groot verdriet
't is toch moeders kiend.

vuurtoren Oostende - bron vlizIk heb op de zolder nog een dubbel LP met Oostendse liedjes en sketches. Alles werd begin jaren 70 opgenomen in "Het wit paard" te Oostende.

Een eerste liedje die ik jullie zeker niet wil onthouden is: Op de viertorre is 't schoane voa leven" gezongen door Lucy Monti.

Lucy Monti, geboren als Lucienne Bollenberg was een gevierde Oostendse zangeres. Haar liedjes zoals Oostende Oender woater werden geschreven door Bertino (Berten Lingier) en een aantal samen met haar broer Pete Monti (Pierre Bollenberg). Maar de meeste liedjes zoals "Bie us an't zeetje, kleen verdriet, groot verdriet, op de viertorre, 't is gedoan met de dikke madam ... werden geschreven door Freddy Feys, de vader van Serge Feys (bekend van TC-Matic) en Jo Deensen.  Na haar dood in 1979 nam Lucy Loes  de meeste liedjes van haar tante over en gaf ze door aan de huidige generatie. Lucy Monti ligt begraven op Stene dorp.

 

Met de viertorre bedoelt Lucy Monti hier "de Opex". De Oostendse wijk aan de Oosteroever.

 

Op de viertorre is't zo goed om leven
Met de wiend die uut het zeegat woait
Op de viertorre zoenk me leven geven
Voa 't visschersleven da doa roert en droait
Nooit vergeet ik nog die goeie Lange Nelle
'k zien eur zwoaien tot aan de vlaamsche bank
ke kunt zoender 't zeetje nie mi stellen
'k wil ier leven me hele leven langk

mè me maatje,
mè me paatje,
enk ik ier als kind oltied geweunt
Me me pangel op de wangel
enk ik mien oltied in de vismiene gejeund

Op de viertorre is't zo goed om leven
Met de wiend die uut het zeegat woait
Op de viertorre zoenk me leven geven
Voa 't visschersleven da doa roert en droait
Nooit vergeet ik nog die goeie Lange Nelle
'k zien eur zwoaien tot aan de vlaamsche bank
ke kunt zoender 't zeetje nie mi stellen
'k wil ier leven me hele leven langk

me me vintje
das er intje
morgen legten em an 't visserdok weer an
heel de koaie drienkt mè ze poaie
lik dad allèèene e vischer drienken kan

Op de viertorre is't zo goed om leven
Met de wiend die uut het zeegat woait
Op de viertorre zoenk me leven geven
Voa 't visschersleven da doa roert en droait
Nooit vergeet ik nog die goeie Lange Nelle
'k zien eur zwoaien tot aan de vlaamsche bank
ke kunt zoender 't zeetje nie mi stellen
'k wil ier leven me hele leven langk

Pomair, de geschiedenis van een Oostendse luchtvaartmaatschappij

 

Vloot Pomair:

1 DC6 (OO-CTK) in eigendom + 2 leased van Frachtflug Iceland (TF-OAA, TF-OAD)
3  DC8 (OO-AMI, OO->CMB, OO-TCP)

Gloriejaren

Charles Pommé richt Transpommair op 1 maart 1970 op. De stichter van een afhandelingsbedrijf "Inair", Aubin Vanbellegem, vervoegde de venootschap. Busproducent Vanhool en de Boreas corporation uit Florida waren ook elk voor een derde eigenaar van de aandelen.

transpomair DC6 op de Oostendse luchthaven (nog in Sabena kleuren)Na de levering van een ex- sabena DC6 begon de dienstverlening op 1 maart 1971 met een vlucht van Oostende naar Jersey. Aan boord was o.a. burgemeester Jan Piers.

Doordat er ook een wegtransportonderneming bestond met de zelfde naam werd transpommair op 3 mei 1971 verplicht om zijn naam te veranderen in Pomair.

Tijdens het seizoen van 1971 werden de vliegtuigen ingezet op passagiersvluchten vanaf Oostende, Antwerpen en Brussel naar o.a Alicante, Calvi, Lourdes en Palma en werden in opdracht van British Air Ferries vele lijnvluchten tussen Oostende en Southend uitgevoerd.

Pomair  DC6 op luchthaven van RotterdamHet nieuwe Pomair Ostend startte ook met het verkrijgen van landingsrechten in de Verenigde Staten en na maandelange onderhandelingen verkreeg Pomair van de Civil Aeronautics Board de landingsrechten voor het vliegen vanuit Europa naar 55 Amerikaanse steden. De vloot werd hierbij uitgebreid met een DC-8-33 afkomstig van Pan American  welke door de Boreas Corp. werd aangekocht en in Miami voorzien werd van de nieuwe Pomair Ostend kleuren en op 7 mei 1971 op Oostende werd afgeleverd als de OO-TCP (Transport Charles Pommé). Op 31 mei 1971 werd deze jet voor het eerste ingezet op charters vanaf Oostende naar Parijs-Le Bourget al snel gevolgd met vluchten naar Ascension, Bangkok, Kuala Lumpour, Mauritius, Niagara Falls, Paramaribo, Singapore, Toronto.

In 1971 werden ook 2 extra DC6 toestellen gehuurd om enkele cargo vluchten uit te voeren.

Vanaf de zomer van 1973 vloog Pomair enkel nog met jets. De core business van Pomair was het verichten van wereldwijde chartervluchten vanaf Oostende en Zaventem.
Met de DC-8 vloot werden ook het aantal vluchten op de Verenigde Staten sterk uitgebreid. Naast  Brussel werd er veel gevlogen vanaf Frankfurt waarbij in opdracht van de Amerikaanse luchtmacht families van de Duitsland gelegerde soldaten gedurende de vakantie werden overgevlogen. Ook de vluchten naar het Middellandsezeegebied bleven intact waarbij oa. voor touroperator Jetair werd gevlogen vanaf Oostende en Brussel. In 1973 vervoerden de vier Pomair toestellen 128.154 passagiers, gespreid over 460 vluchten.

Einde van Pomair

Het Amerikaanse avontuur werd Pomair fataal. Een Amerikaanse agent verkocht duizenden tickets voor Pomairvluchten. De man vluchtte echter met het geld naar de Bahama's en pomair zag nooit het geld. Het resultaat was dat Pomair reizigers vastzaten en Pomair verplicht werd om verschillende gratis vluchten uit te voeren om de gestrande reizigers thuis te brengen. De verloren inkomsten en de uitgaven voor de repatrieringsvluchten werden Pomair fataal. Op zondag 13 oktober 1974 werd de laatste vlucht door deze maatschappij uitgevoerd met een retourtje Oostende - Alicante. Het failissement werd uitgesproken op 13 oktober 1974.

pomair Oostende 1971

 

 

 

 



 

           'k Stoegn gistern aan de luchten achter zuk een ottootje zoender
plak, je weet wel, nen Axam of zukkentwa.

          't is groen en 'k zien dat'n de neiginge et voa te
vertrekken, moar je bluuft stoan.

          'k Zeggen in mijn eigen, allis, seffes is 't weere rood. Ja,
lap, 't was van da!

          't Wordt were groen moar je bluuft ie were stoan.

          'k Zegge in mijn eigen, allez, seffes is't weere rood voa de
twide ki. Ja, lap, 't was zo loate

          't Wordt were groen en hij bluuft were stoan.

          'k Woarent nu beu , 'k kloppen op zijn ruute en 'k zeggen: "Matje,
stoat joen andfrein misschiens an?"

          "Neen", zegt en, "'k Stoan verzekers op een sjieke!"

Oostends voor aangespoelden

 

GRAMMATICA

 

 

 

 

 

1) De G en de H
In Het Oostends wordt de H nooit uitgesproken waar ze in het Nederlands wel uitgesproken wordt. Het lidwoord wordt wel verbonden met het volgende woord

NEDERLANDS OOSTENS UTSPRAKE
HOND Een OEND
HAAN Een OANE
HAND Een AND
HAMER Een AMER
HORLOGE Een ORLOGE
HAVER AVER
HEMEL Den EEMEL
Op de plaats waar we in het Nederlands een G uitspreken gebruiken we in in het Oostends de letter H

NEDERLANDS OOSTENS UTSPRAKE
GAAN HOAN
GEVEN HEVN
GRAAN Hroan
Probeer volgende zinnen op z'n oostends uit te spreken

NEDERLANDS OOSTENS UTSPRAKE
Een hand geven Een and Hevn
Graan geven aan de haan Hroan hevn an den oane
TERUG

2) De Tweeklank UI wordt vervangen door een U
NEDERLANDS OOSTENS UTSPRAKE
Buiten Buutn
Ruiten Ruutn
Zuipen Zuupn
Druipen Druupn
TERUG

3) Eind N en Glotisslag
In de meeste West-Vlaamse dialecten zoals bv. het Brugs wordt de eind-N sterk benadrukt. Bij het Oostends wordt deze eind-N meestal vervangen door een glottisslag. Inslikken van de N is zeker niet voldoende. Het is een directe overgang van een neusklank naar de diepe keel.


De glottisslag is heel duidelijk hoorbaar bij de luisterwoordjes hierboven. (Buutn, Ruutn, zuupn, druupn)

4) ZIEN i.p.v BEN
In het Nederlands zeggen we "Ik ben naar school geweest". In het Oostends wordt dit "'k Zien noa 't schoale gewist" We zeggen nooit "ik ben" maar altijd "ik zijn" of in het oostends 'k zien.

TERUG
5) Lange IJ wordt IE
In het Oostends zijn nog veel oud-Vlaamse invloeden zichtbaar. Zo wordt de tweeklank "IJ" (lange IJ) in het Oostends altijd uitgesproken als "IE"

NEDERLANDS OOSTENS UTSPRAKE
Kijken Kiekn
Rijk Rieke
Dijk Diek
Vrijlaten Vrieloatn media/
TERUG

6) De èè klank
De wereldberoemde èè klank. Is niet zo eenvoudig in gebruik. Niet elke lange EE wordt als èè uitgesproken. Je spreekt ze uit zoals in het Franse être. Ik schrijf ze hier dus met accent grave. Doorgaans kun je stellen dat de èè klank gebruikt wordt waar in andere Vlaamse dialecten een bepaalde tweeklank gebruikt wordt.

Als je onderstaand zinnetjes kunt uitspreken zit je al heel goed. (klik op de link om de uitspraak te horen)

Go je méé noa de zèè
"Ga je mee naar zee"


'k stoan mè men èène bèèn in e hèèle tèèle hèètevlèès en mè klèène tèèn in de woaterstèèn mè zèèwoater

"ik sta met één been in een teil met geitevlees en met mijn kleine teen in de wasbak met zeewater"


 

Subcategorieën