Oe da ta begost.

Voe du waireldorlooge was ostende uutgegroeid van un klain deur meuren omriengd dorp toe un grote stad die hoovairdig was de name  “Keuniginne van  du badsteden” te meugen dragen.

Vele toeriesten, uut olle dailen van de waireld, kwaamn nor hier en woaren in bewoender-rienge voe die schone gebouwen langs uuzze diek. Ook du bings werden druk bezocht. Mo teh nie oltied azzo gewist.

Roend 1770 woaren, in Iengeland, verschillende dokteurs van oordeil da zwemmen in zai goed was tegen bepoalde ziektes en meewerkte an tbehoedun van un goeie gezoendheid. Zo zoen koede zaibaden goed zien voe olle leeftieden, biezoenders voe du joengurun, terwijl doedurun nieuwe krachten en energie zoen opdoen. Spiciaal bie zwakke zeemjes, moeite bie tzwaiten en bie moedheid zoen deze bings goed doen. Zu verbeteren du zwitklieren, geven nieuwe  sterkte an ju spieren en heffen vele oengemakken op.

Doar er tonne vele Iengelschu in ostende weunden, werden ol die goeie gaven gow olhier bekend en voerden ziender olhier du bings in. Doarvoren giengen ziender deur ’t Ulleportje, over un klaine brugge ,noar un platse woar da nu oengevair ’t klaine strange ligt.Diengulschun kaiken dur nie noar da da woater stief vuul was en dat er doar oet en angespoeld ofvol roenddraif. Zu sproengen ziender in twoater en zadden veel leute. Mair en mair menschun , ook ostendenoars, zagen dadde en  sproengen ook in da vuule woater.

zeebaden_web

Twas an te roan un doek op ju kop te dragen om te vermieden dattur woater in ju ores zoe kommen en dat tnie geroadzaam was langer dan tien mienuten in twoater te bluuven. In die tied most ju in bewegiengu bluuven mi ju rik no de boaren toe om aszo u rikmassage te kriegen. Ojje ton uut twoater kam most ju ju suubbiet ofdrogen, un glas Madeira of Malaga drienken en dierekt un ferme wangelienge maken om ju bloed tu loaten roendstromen.
Twas weeru un Iengulksman die, in 1784, van keizer Jozef dun twidden de toeloatienge kraig om op ‘tstrange un tente op te sloan om doar drank te verkopen, en twi tentun woarda du zwemmers hunder kosten verklain. Diezelfsten Eingelsman gebruukte ook de badkarrutjus, deur twi Brabantsche pairden getrokken, woarin de zwemmers zich kosten omklain. Die karretjes werden un twientugtal meters in twoater getrokken en ton mosten de baders uutsteppen om in twoater te goan. No under bad mostenziender ton weer in under karre under klairen andoen en op strange uutsteppen . Os du franschen us kwamen bezetten mogtur niemand mi in twoater, mo vanof dhollanders weer kwamen was tzwemmen weer toegelatun.
In 1841 most olluman un zwembroek andoen en wast verboon in ju blootje te zwemmen.Du vinten woaren verplicht un gekleurdu wullen zwembroek an te doen, de wuuven un wullen badklaid of un badhemde.
Roend du viertorre wastur intusschen un pavieljoentje ogericht woar uitwa teeten of te drienken was en  woar dajje de zwemmer koste bekieken.
Vanof 1838 kost iederain ostende bereiken mit du tring en doardeure kwamen mair en mair toeriestun no uzze stad , mot is mo vanaf 1865, on de vestiengsmeuren ofgebroken zien dattur hottels op de diek gebouwd werden en da du groei en bloei van ostende begunnen is.Van ton of begost de weg no de tietel van  Keuniginne van de badstezden en da deurde toet an de twidden waireldorlooge.

                                                                                  Maurice Ferier

geschreven op 23/06/2012
k-stoan-gisteren-aan-de-luchten           'k Stoegn gistern aan de luchten achter zuk een ottootje zoender plak, je weet wel, nen Axam of zukkentwa.           't is groen en 'k zien dat'n de neiginge et voa te vertrekken, moar je bluuft stoan.           'k Zeggen in mijn eigen, allis, seffes is 't weere rood. Ja, lap, 't was van da!           't Wordt were groen moar je bluuft ie were stoan.           'k Zegge in mijn eigen, allez, seffes is't...
geschreven op 21/11/2005
de-bollemanVoe dun orlooge kendukik un siempatieke knul die goed gekend was op du koaije. Jaadie, te goare mi zien wuuf, un wienkeltju dichte bie du veugelmart. U spekkewienkeltje woarda zu ook pietrol verkochten. Iezelve was, special in de zomer, te vienden an strange of op dun diek. ‘tWas u noggol magere vint, ni te groot of nie te klaine, mi rooie kaken en un grote moestash. Oltied schone geklid, mi kol en plastron, soms, op zien kop, un bakkersmustje, mo oltied mit un schoone witte schorte an. Op zien buuk droegtun ie un soorte van u mande mi doarin smakulukke...
geschreven op 15/06/2005
een-oed-wuuvetje  Die visjher van mien ‘k en em zoo gèèrn gezien E weumplekke woarin dad'r e sjhrieftafel stoat. Up 't sjhèève tafelbled ligt'r e bril woavan da de gloazn in de zunne blienkn. Wa verder up da tafelbled e roend pleksje. Een oensjhuldig luchtpleksje ... Boovn ist'r nog e weumplekke. Een oed wuuvetje zit doa up e wiegestoel. De luchsjes in heur oogen zien ol joarnlang uutgeblust. Die visjher van mien 'k en em zoo gèèrn gezien Woarom toch, vraagt da wuuvetje heur of, spokt da liedje nu ol daagnlang in me kop? Ze sjhud med' heur kop, nimt de gazette...
geschreven op 23/02/2006
bepeinziengen-bie-un-messeBeluister hier dit verhaal.  Kvielen zundage ost va mien stoel ossuk no tjoernal op de Teevee kaike. Zu gaven doar u fielmtju van un pastur die de messe in dialikt uutsprak. Die pastur was bielange gin brusseloare mo ju laast ie da geilegans voren uut un boeksje en ju daid ie da geil goed.Du kerke zat tjokkevul en iederain haad ook un boeksje in zien handen wo da zu zaten in te lezen.Op de kafte van da boeksje st oend ur ook utwa in brussels dialikt.Joorde da de pastor geen brusseloare was mo je deed zien beste. Op tlaste, juuste voordatun...
geschreven op 16/06/2005
voor-den-orloogeOssekik voe mien compjoeter zitten goan mien gedagten nogol dikkels no de tied van voor den oorloge. De tied dan kienders nog kienders woaren en der nog gin eletriek was.Os we wiender van tschoole kwamen moesten wiender uuz huuswerk nog in de keuken doen bie de kéké, woarin de vlammen veranderden bie iedere luchtverplatsienge.In de wienter verwarmden wiender uuz bie de buuzestove, nu haiten ze da leuvensche stofe. We legden uuze bainen op de deuren van den oven en adden alzo warme voeten De maiste weuningen aan gin lopend woater, we mosten da goan halen op den oek van de stroate....
geschreven op 15/06/2005
lapnamenKzitten hier an mien compjoeter en mien ogen vollen toe. Nie dank vaak hen, maar mi die ogen, toe zien ik menschen voor mien ogen die ik, en giender misschien ook, nog gekend en van voor den orlooge.In die tied aan de menschen wel un familiename, moar ze woaren meistol bekend oender under lnaame, anders gezegd under volsche naame.Ja da zowel bie de vinters of bij de wuuven. Gond der enige vernoemen en je moe ukki zien welke schoone namen je doar viendBie de vinten : Tootte – Burrulut – Backeland – de Vieloos – bastardje –Zotte Rafa-il – Zotten...
geschreven op 27/11/2005
zotten-aprilAin woffan dank ik nog nooit geschreven hen is een echte vint, nie biester groot, idder slank,oltied lachende ogen en zair goed bekend, voe dun twidden waireldorlooge, in uuzze stad. Zun echte name was Armaan en twas un brave ziele die oltied te vienden was in tostends uutgangsleven.. Men hem gekend os garzong in ’t Laiterietje, in ’t bosje, woar datten voer iederain ain goe woordjun had. Ju was ie oltied chiek geklid en geel beleefd, dus un goeie garzong.Mo, ottun vrie van dienst was, wastur gin oeden mir an, maistol wastun ton verklid en ju kon ie schone vertellen....
geschreven op 16/06/2005
madam-medoljeK’soen, as ik van junder mag, un artiekeltje willen schrieven over un vrouwtje dank goed gekend hen. Nain, ’t was gain oed lief va mien, mo wel u wuuvetje dank oltied oed en geweten.. Ze was nogtans goed gekend oender de naamme “madam madolje”.Stel je ki voor, un oeder madammetje, mi ogen waaruit liefde en hoop stroalde. Heur ogen stroalden en toogden da ze zie iederain gairn zag. Zad altied een oede versleten mantel an, mit u soorte alpein op heur kop, vastgemoakt met twi scharpen, die oender heur kinne vastgeknoopt woaren. Zad altied un poar hoge wullen koesen an...
geschreven op 16/06/2005
teut-teutKzien hum nog zitten, drienkend an un komme soepe, mit ingevollen kaken, un zwarte schippersklakke schuin op zien kop, geklid mit doenkere friese broek, blouwe matrozenbaaij roend zien béénig lief, zien bruun oangezichte gebogen over den hoetten tafel. In zien twi oren aadten ie un goeden oorring, gelik doede visschers.Teut-teut want da was ie, dankte mien moeder die nu en ton em binnen riep om u komme soepe of u poar stuutten mi butter teeten. Roend zien liev droegten ie un leeren rieme woaran zien trekorgel hangde. Zien koede handen roend zien komme soepe. Ju kwamdie dikkels binnen bie uus...
geschreven op 16/06/2005
de-gepekkelde-fiege1Os ju die titel leest peinsde gie zeker dank gedronken hen of dank nu stroendzat achter mun compjoeter zitten, nain, zeker nie, kiekt do mo ukki verder.Tbegost allemoale onk ikku twee menschen hoorden zèèveren over kongonutjes, die twèè kwamen nie overhain woar, voor den orlooge de beste te vienden woaren. Ik hen ton un artiekeltje geschreven in hut Abé-In,; artiekeltje dank nuu in tostends weergeven.Den eirsten zei dat de beste kongonutjes te vienden waoren in un kaffé langs de boelvard en den anderen zei dat je daorvoren op de mart moste zien. Ik zei tegen under dat de beste te...
geschreven op 15/06/2005
den-duuvelGelik altied asuk an mien compjoeter zitten kiekuk eirst uki no buuten.Vandage giet het woater en tur is veele wiend. Doardeure kunnen wu niet goan wangelen en begunnen wu te droomen. Droomen van vroeger van de tied dat de stroate nog van de kienders was en damme ols opgeschooten joengens buuten konden speelen. Schoppend teegen un bolle op tplingsje voe de grote kerke of op de groenselmart toe da de poliesje uuz weg jaagde.Speelen mit de marbels en de ketten op de drie-oek ( je wit das plingsje da nu gekend is os paulusplingsje) of tuwwel koersen achter uuzen oepel...
geschreven op 21/11/2005
saraJu peinst giender zeker dank hut  hier gon hen over ain of ander meisje, mo doar zit junder dur verre nevens.Ol du menschen die voe dun twidden orlooge in ’t keuntje under bintjes hen gestrekt op de liedjes van dun droaiorgel of die ukki no de vissemart gewist hen hen Sara we gekend. ’t Was ie die, biena altied op witte kloeffen of mit kajuutten an zien voeten,de muziekrollen op dun orgel legde en dikkels ook os dun aisten op de dansvloer kwam.Ju was ie nie tu groot, mo vriendeluk en oltied mit un glimlach op zien lippen en deur...
geschreven op 15/06/2005
oenkruudIn de tied dan'k nog up de Sterrewacht wérktede, han'k vanuut me burootje uutzicht up e groot gasperk. Ten uutkomm groejdeden doar pisseblomm, magrietjes en véroniek. Gilf, wit en blow: sjhoane kleurtapietjes up 't groene gars.Een endje verder was 't er nog een gasperk. Doar zaagn'k van tied toe tied e sjhaper mê ze kudde. E sjhaper lik weggeloopn uut e kienderboek. Aamedeki krèèg de Sterrewacht e nieve directeur. Een echte poèèt. Up zekere dag zaagn'k oe da den hovenier de blommetjes wegmoajde; en 'k vroegn em verom dad'm da dei. "Moa alli Gilbert? Je ku gie toch ghoan peinzen...
geschreven op 16/06/2005
wuuven-achter-t-stuurGisterennuchten riek noar kortrik up dotostrade... Up me gemakske, je kent mie ...Ke kiekken azo over min schoere en kzie doar e wuf in n nieuwen BMW passeren an 140 tereure me eur tote tegen rute in de spegel te kiekken om eur ogevlerken te kunn schildern. Je moe dat eke peizen... Ik kiekken were voi me voor e poor seconden, moar angezien dat gein lelyk keun was... kzegge kgon nog moar e ki loern... Miljaarde de nondedju, ze zat godver bikan up min... en mo schildern (nog e couche)... Je kut eki peisn dak verschoten en... me scheirmasjiene viel...
geschreven op 16/06/2005
de-gepekkelde-fiegeOs ju die titel leest peinsde gie zeker dank gedronken hen of dank nu stroendzat achter mun compjoeter zitten, nain, zeker nie, kiekt do mo ukki verder.Tbegost allemoale onk ikku twee menschen hoorden zèèveren over kongonutjes, die twèè kwamen nie overhain woar, voor den orlooge de beste te vienden woaren. Ik hen ton un artiekeltje geschreven in hut Abé-In,; artiekeltje dank nuu in tostends weergeven.Den eirsten zei dat de beste kongonutjes te vienden waoren in un kaffé langs de boelvard en den anderen zei dat je daorvoren op de mart moste zien. Ik zei tegen under dat de beste te...
geschreven op 15/06/2005
bepeinzienge-van-mauriceOp toenverwagts henk ik doar op mien compjoeter u zeit gevoenden woar datter ein artiekeltje in toostends stoend. Ik wille hier ook ukki een artiekeltje schrieven. Keetekik nie os je giender nu en ton peinst an die oede ostendenoaren die, voor den orlooge, langs de koaije liepen. Ik peins er nog oltied an. Wit je giender nog wie ?Wat vienden julder van Teut-teut met zien accordejon op zien buuk, ziengende van “ Den Iengelsman mit ol zien poenden” – of van Kolenmanchet ook nog den ollegatscheirder genoemd –van duuvel of madam Loeloe of ook nog van madam maddolje. Ollemoale tiepissche...
geschreven op 30/12/2005
de-bings-tu-ostende                                                            Oe da ta begost. Voe du waireldorlooge was ostende uutgegroeid van un klain deur meuren omriengd dorp toe un grote stad die hoovairdig was de name  “Keuniginne van  du badsteden” te meugen dragen. Vele toeriesten, uut olle dailen van de waireld, kwaamn nor hier en woaren in bewoender-rienge voe die schone gebouwen langs uuzze diek. Ook du bings werden druk bezocht. Mo teh nie oltied azzo gewist. Roend 1770 woaren, in Iengeland, verschillende dokteurs van oordeil da zwemmen in zai goed was tegen bepoalde ziektes en meewerkte an tbehoedun van un goeie gezoendheid. Zo zoen koede zaibaden goed zien voe olle leeftieden,...
geschreven op 04/12/2005
t-zeekommiessarjoat Osju vroeger uut du stoasje kam wast tairste dajje zag die schoone torretjes van da ainig schoon gebouwtje stoande op toekje van de Zuudstroate en de Vindictioevekoaije , twoaren gelik van die mienaretjes. Twas doar dat du diensten van tzaiwezen, tzaikommiesarjoat en de zaivoartschoole woaren oendergebrocht.   Da gebouwtje was opgetrokken in de wienter van 1898/99  deur du gebroers Demeyer uut Gent en twerd un juwailtje in zien soorte. Du plangs woaren getaikend deur dun arsjietekt Sjarrel Dewulf die doarmee u spicioale opstellienge gemakt had. ’t Werd tonne ook anzien os u model, un voorbeeld van du Vlamse Runnaissanse, un stiel uut hut...
geschreven op 19/11/2005
de-babylonstroate iedere kair dank op de Serruuzeloane stappen en an du meisjesschoole kommen, nu in ostende beter gekend os de Eekol mayenne,kan knie naloaten no boven te kieken no da gebouw die nu ook dail uutmakt van de schoole. Kzien ton die name die doarop te lezen staat : “In ’t Hof van Belofte”. Tzien ol menschen die mien gevraagd hen of de stad du geweunte had zoeun name te geven an u schoole.     Het grote gebouw, links, is het fameuze Hof van Belofte.De kleinere woningen werden achteraf gesloopt om plaats te maken voor de meisjesschool.. De straat zelf was amper 3m. breed. Die...
geschreven op 16/06/2005
col-en-manchetDur zien olzo van die menschen die wu nooit kunnen vergeten, menschen die wu biena iedere dag zagen rondtjoolen in de Kapellestraote of op dun diek en die ineins weg zien. Ein van die menschen is zoender twiefel wel August V.d.B, een rare kwiebus van in de tied tusschen de twi weireldorloogen. Twas un raore kadee dajje nie kon vorbie gaan zoender op te kieken mo die biena iedere dag in de Kapellestraote te vienden was. Zien name gonder waorschienlik nie vele kennen, maor os wu zien lapname gaon schrieven zienk biena zeker dajjunder hem gaon kennen : “ Col en...
geschreven op 16/06/2005
ne-zantje beluister hier dit verhaal. Ja, vandage een schoon avloptje in me busse: van de pliesjes, osk zo rap meugluk zoe wiln betaaln: 25 euros want kadden ier een moand of twèè geleen gin tiekitje betaald voe te parkeern... Normaal gin problèèm, iederèèn geliek voe de wet, en anders moe je mor me je vielo no stad kommen, of je pakt de bus of tram. Mor, die bewusten dag woarenk al met stief vele moeite an een pleksje gerocht, twoaren der zelfs een stik of drieje die al under middelvienger uutgestoken adden omdak under pleksje ofgepakt adden. Ken under met evenvele diplomasjie...