In Het verhaal van Roger Debusschere wordt regelmatig gesproken over de Tirpitz. Er is relatief weinig informatie te vinden over de precieze ligging van die 4 reuze kanonnen die gericht waren op het ijzerfront en de zee. Hieronder vind je het resultaat van een beetje knip- en plakwerk in photoshop. Als je er meer vanaf weet mag je dit natuurlijk altijd doorsturen dan zet ik het wel op site.


tirpitz

bron: (Oostende in de 1e wereldoorlog)

Zoals je op deze foto hierboven ziet waren de Tirpitz kanonnen reusachtig groot. Deze foto werd genomen vlak na het einde van de eerste wereldoorlog. Ik vermoed dat op de achtergrond huizen langs de Nieuwpoortsesteenweg te zien zijn.




Een beetje geschiedenis

De batterij Tirpitz bevond zich in de omgeving van de boerderij Hamilton, dit wil zeggen in de weiden tussen de Elisabethlaan en de Mariakerkelaan, ongeveer rechtover moederhuis Wante, (thans rusthuis Lacourt) ongeveer daar waar momenteel een vijvertje is aangebracht en een speelpleintje voor de kinderen.

Na wereldoorlog II, wou een zoon van de familie Kessels ( groothandelaar in fietsen) aldaar een restaurant of tearoom, met speelplein voor de jongeren, uitbaten, doch kreeg geen toelating, waarop hij de hoeve liet voor wat het was : een verlaten, deels gesloopt krot.
Tijdens W.O. I bestond de bewapening uit 4 kannonnen van 280 mm. Wat een doelbereik tot op 35 km. garandeerde. De lengte van de loop bedroeg 12 m. 90
Benevens deze batterij waren er twee uitkijktorens aan de stelling verbonden een te Mariakerke op het dak van het sanatorium , een tweede in de duinen.

Het personeel bestond uit 5 officieren en 400 manschappen.

De munitie en bevoorrading werd aangebracht door voertuigen op rails.
{mospagebreak}
De delen van deze batterij waren oorspronkelijk bestemd voor het Belgische leger die deze had besteld bij de firma Krupp in Duitsland om de bewapening van de vesting nabij Antwerpen te vervolledigen. Bij de oorlogsverklaring heeft de Duitse regering zich deze toegeeigend en gebruikt ter verdediging van het kustgebied.
Het eerste schot werd gelost op 7 september 1915 en er werden slechts twee kannonnen in gebruikt genomen. Bij het afvuren van het eerste schot barstte de loop , ongeval waarbij twaalf kanonniers de dood vonden. De defecte loop werd naderhand vervangen.

Op 24 januari 1916 schoot de batterij Tirpitz een honderdtal bommen, af op de kerk van Nieuwpoort en op de torens van de Tempeliers, ruine van een der eerste Tempelierskloosters die dateerde vanuit de 12e eeuw. De vernieling van beide gebouwen en van de omgeving kon de Duitse bevelhebber bevredigen die, als beloning voor deze oorlogsdaad talrijke ijzerkruizen uitdeelde aan zijn kanonniers.

Op 16 juli 1916 schoot de batterij voor de eerste maal met de vier stuks.
De tegenstand van de vijand werd meteen zeer actief, voornamelijk in 1917 en 1918. De spil van de tegenstand was samengesteld uit 2 kannonnen van 305 mm. Die opereerden vanuit de omgeving van Koksijde.

Op 16 juli 1917 was de tegenstander bijzonder gelukkig want meerdere bedienaars van de batterij Tirpitz werden gedood, de schuilkelders werden volledig vernield en een gedeelte van het personeel op de vlucht gedreven De stukken zelf werden beschadigd door scherven.

Na dit geval werden de zolderingen van de bunkers verstevigd met een laag beton van een meter dikte en werd de batterij opnieuw schietvaardig gemaakt zodat zij op 22 juli terug actief was;
{mospagebreak}
Om de tegenstander te misleiden werd door de Duitsers een valse batterij Tirpitz opgesteld om ongeveer 2 km. van de ware batterij, meer naar de richting Wilskerke .Twee oude Belgische mortieren, aangebracht vanuit Luik, model1862, en vier houten kannonnen vormden deze nep-batterij. Iedere keer dat de normale batterij in werking kwam werden, op de nepbatterij drie of vier kardoezen tot ontploffing gebracht.

Een andere strategie van de Duitsers was de volgende : telkens de tegenstanders hun kogels afschoten op de Tirpitz werden floddermijnen tot ontploffing gebracht op enkele honderden meters van de batterij om aldus de berekening door de vijand te bemoeilijken.

Het laatste schot en de vernieling van de batterij grepen plaats op 15 oktober 1918.

Preciese ligging.

Hieronder een luchtfoto van Oostende in juni 1917. Op deze foto zijn de Elisabethlaan, Nieuwpoortsesteenweg en Torhoutsesteenweg duidelijk te herkennen. Het St-Catharina plein werd nog doorsneden door de Leffingestraat en Stuiverstraat.
Kaart Oostende tijd Tirpitz
(bron : Oostende in de 1e wereldoorlog) 


Hieronder zie je het resultaat van een beetje knip - en plakwerk met photoshop. Doorgaans wordt aangenomen dat de Tirpitz kanonnen zich vlak naast de vroegere Hamilton hoeve langs de Elisabethlaan bevonden.  



Een detail uit bovenstaande kaart toont duidelijk waar de Tirpitz gelegen waren. Ze stonden haaks op de huidige Mariakerkelaan ter hoogte van de Eigen haardstraat en de Eikenlaan.  Vanaf de Elisabethlaan liep een pad recht naar de Kanonnen.

 





(Maurice Ferier en Danny Drooghenbroodt)